Dirençler, elektronikle uğraşmak isteyen herkesin mutlaka bilmesi gereken bir konudur. Bu yazımızda fazla teknik bilgilere girmeden, bir elektronik devresinde “hangi direnci neye göre kullanmalıyız ? ” , “direnç hesaplama nasıl yapılır ?” konularını inceleyeceğiz.

Devrelerimizde kullanacağımız dirençler, genellikle sabit direnç türlerinden karbon dirençler olacaktır. Bu yüzden biz de yazımızda bu dirençlerden bahsedeceğiz. Karbon dirençlerin kaçlık olduğu üzerlerindeki, renk bantlarına bakılarak karar verilir.

Direnç Hesaplama Nasıl Yapılır ?

Direnç hesaplamaları yapılırken, öncelikle dikkat edilmesi gereken konulardan birisi üzerindeki renk bantlarının dizilişi olmalıdır. Kenara yakın olan renkler, birbirinin arkasına sırasıyla dizilirler. Bunlardan biraz daha ayrı duran renk bandı ise, bu direncin tolerans değerini belirleyecek olan dirençtir. Tolerans değeri, direncin normal değerinin herhangi bir ölçü aleti ile ölçüldüğünde bulunan sonuç ile arasındaki farktır. Örneğin direncimiz 220 ohmluk bir direnç olsun, biraz sonra göstereceğimiz hesaplama değeri ile bulacağımız tolerans değerimiz de %5 ise, bu direnci bir ölçü aleti ile ölçtüğümüzde 220+- %5 ohm değerine ulaşırız. Bu değer ölçümdeki hasasiyetin miktarını bize göstermektedir.

direnc-nasil-hesaplanir

Resimde gösterildiği gibi, renk kodlarına göre bazı değerler görülmektedir. Bu kodlara göre, direncin değerini hesaplayacağız. Bu hesaplamayı daha kolay bir şekilde yapabilmek için, renkleri şu şekilde sıralayalım.

direnc-hesaplama-renk-kodlari

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekli inceleyelim, ardından bu sayılarla renkleri nasıl hesaplayacağımıza bir bakalım.

5-renk-direnc-hesaplama

Şekildeki direncimiz üzerinde, 5 adet renk bandı bulunmaktadır. Soldan başlayarak baktığımız zaman, ilk 3 rengi yüzler, onlar, birler basamağı olarak düşüyoruz. Kırmızı için 2, sarı için 4, turuncu için 3 değerini aldığını tablodan görüyoruz. O halde sayımız 243 oluyor. 4. renk ise çarpanı belirtiyor bu yüzden, bu değeri de tablodaki en sağ tarafta 10 üzeri olacak şekilde seçiyoruz. Siyah için bu değer 10^0 olduğu için 1 değerini bize veriyor. Şimdi ise sayımız 243×10^0 oluyor. Son rengimiz ise, kahverengi bu renk bize tolerans değerini verecek. En yukarıdaki tablodan, kahverengi için tolerans değerine baktığımızda bu değeri %1 olarak görüyoruz o halde direncimiz 243 +-%1 Ohm değerine sahip olmuş oluyor.

 

Bir örnek daha yapalım,

 

5 renk ornekŞekle baktığımızda, ilk 3 renk sırasıyla, sarı-kırmızı-kırmızı o halde tablo yardımıyla, baktığımızda, sayımız 422 olacaktır. 4. rengimize baktığımızda ise onun turuncu olduğunu görüyoruz. 4. rengimiz çarpan olacağı için, sayımızı 10^3 ile çarpmamız gerekiyor. Şimdi ise direncimiz 422×10^3 oluyor. Son olarak ise tolerans değerini bilmemiz gerekiyor. Bu yüzden son rengimiz olan kırmızının tolerans değerini kontrol ettiğimizde, bu değerin %2 olduğunu görmüş oluyoruz. O halde direncimizin %2 tolerans değerine sahip, 422 Kohm büyüklüğünde olduğunu bulmuş oluyoruz.

Bu yazımızda, elektronik projelerimizde kullanacağımız “direnç hesaplama nasıl yapılır ?” konusunu sizlere anlatmış olduk. Temel elektronik bilgisi, için diğer yazılarımızı görmek için tıklayınız.